Đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa, chuyển đổi số trong sản xuất hầm lò

Theo báo cáo của Ban KCM, giai đoạn 2020÷2025, sản lượng than khai thác hàng năm của TKV đạt 37÷40 triệu tấn/năm, trong đó sản lượng than hầm lò đạt 21÷27 triệu tấn, chiếm 60÷70% tổng sản lượng và khẳng định vai trò chủ đạo trong cơ cấu sản xuất than của TKV.

Để đạt được sản lượng trên, các đơn vị hầm lò đã áp dụng đa dạng các loại hình công nghệ khai thác gồm: Cơ giới hóa đồng bộ (CGHĐB); khoan nổ mìn, chống giữ lò chợ bằng giá khung/giá xích…, Trong đó, sản lượng khai thác bằng công nghệ CGH tăng từ 3,0 triệu tấn năm 2020 lên 4,6 triệu tấn vào năm 2025 (chiếm gần 16% tổng sản lượng khai thác hầm lò); số lượng dây chuyền CGH đồng bộ toàn TKV tăng từ 12 dây chuyền (năm 2020) lên 14 dây chuyền (năm 2025), sản lượng khai thác đạt 2,97÷4,6 triệu tấn/năm, tương ứng 12,3÷16% tổng sản lượng than hầm lò. 

Căn cứ Chiến lược phát triển Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đến năm 2030, định hướng đến năm 2045; Đề án chuyển đổi số của TKV giai đoạn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; Kế hoạch hành động của HĐTV TKV thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, ĐMST và CĐS quốc gia…, Tập đoàn tiếp tục đẩy mạnh áp dụng công nghệ khai thác CGHĐB, mở rộng áp dụng công nghệ CGHĐB hạng nhẹ. Về các công nghệ cơ giới hóa khai thác: Sản lượng khai thác bằng công nghệ CGHĐB (hạng nặng/trung/nhẹ) tăng từ 4,96 triệu tấn năm 2026 (chiếm 17,3%) lên 11,08 triệu tấn vào năm 2030 (chiếm 34,4%), số lượng lò chợ tương ứng tăng từ 22 lên 35 lò chợ, trong đó: Các lò chợ CGHĐB điều khiển thông minh, tự động hóa có mức tăng trưởng đáng kể, sản lượng tăng từ 0 tấn năm 2026 lên 3,95 triệu tấn năm 2030 (chiếm 12,3%); số lượng lò chợ tương ứng tăng từ 5 lên 15 lò chợ. Tiếp tục duy trì các lò chợ CGHĐB hiện có (không áp dụng điều khiển thông minh hóa, tự động hóa) đạt sản lượng từ 4,96 triệu tấn năm 2026 (chiếm 17,3%) tăng lên 7,13 triệu tấn năm 2030 (chiếm 22,2%); số lượng lò chợ tương ứng tăng từ 17 lên 20 lò chợ. Đối với mô hình lò chợ thông minh, nghiên cứu thí điểm mô hình lò chợ thông minh (mức độ sơ cấp/trung cấp) cho một số dây chuyền CGHĐB đầu tư trong thời gian tới theo phương án đầu tư mới đồng bộ và cải tạo dây chuyền CGHĐB hiện có theo phương án đầu tư bổ sung để thử nghiệm, theo dõi và đánh giá kết quả trước khi nhân rộng.

Trên cơ sở phân tích điều kiện mỏ, đặc điểm trữ lượng và thực trạng áp dụng công nghệ trong TKV, định hướng phát triển công nghệ khai thác lò chợ cho giai đoạn 2026÷2030 đề xuất áp dụng đa dạng các loại hình công nghệ CGH khai thác, đồng thời đề xuất mô hình lò chợ tự động hóa, thông minh hóa tại các đơn vị trong TKV. Kết quả xây dựng định hướng phát triển công nghệ cho thấy sản lượng CGHĐB và bán CGH tăng từ 5,2 triệu tấn năm 2026 lên 12,3 triệu tấn vào năm 2030, chiếm 18,4÷37,5% tổng sản lượng hầm lò. Tổng sản lượng khai thác lò chợ tăng từ 25,4 lên 28,6 triệu tấn, góp phần nâng sản lượng than hầm lò toàn TKV đạt trên 32 triệu tấn vào năm 2030.

So với giai đoạn 2020÷2025, định hướng phát triển công nghệ khai thác giai đoạn 2026÷2030 thể hiện sự chuyển dịch rõ rệt theo hướng tăng nhanh tỷ trọng than khai thác cơ giới hóa. Quy mô và mức độ đa dạng của các mô hình cơ giới hóa được mở rộng, đồng thời bắt đầu áp dụng lò chợ tự động hóa, thông minh hóa nhằm chuyển đổi công nghệ theo hướng hiện đại, an toàn và hiệu quả hơn.

Phát biểu tại hội nghị, Tổng Giám đốc Tập đoàn Vũ Anh Tuấn ghi nhận, biểu dương hệ thống kỹ thuật trong TKV đã có nhiều cố gắng, nỗ lực để có được kết quả trong thực hiện công nghệ khai thác lò chợ, đóng góp cho phát triển sản xuất than hầm lò. Đồng thời, nhấn mạnh tầm quan trọng, sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Tập đoàn đối với các công nghệ khai thác lò chợ và chuyển đổi số trong hầm lò, đặc biệt giai đoạn 2026 - 2030. Để thực hiện Chiến lược phát triển TKV đến năm 2030, định hướng đến năm 2045; Đề án chuyển đổi số của TKV giai đoạn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Tổng Giám đốc Tập đoàn Vũ Anh Tuấn đề nghị các Ban chuyên môn Tập đoàn, Viện KHCN mỏ tiếp tục tham mưu đẩy mạnh CGH, TĐH, chuyển đổi số trong sản xuất hầm lò phù hợp với điều kiện thực tế; nghiên cứu triển khai thực hiện lò chợ thông minh; ứng dụng các công nghệ hiện đại, CGH, TĐH, chuyển đổi số trong khai thác, đào lò, công tác ATLĐ, thông gió, thoát nước, kiểm soát khí mỏ…, nhằm tăng năng suất, nâng cao mức độ an toàn, cải thiện điều kiện làm việc, giảm lao động, thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của TKV./.