Ngành Than có đặc thù lao động nặng nhọc, nguy hiểm, môi trường làm việc độc hại nên việc xây dựng chính sách phù hợp giữ vai trò then chốt. Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam đã trực tiếp làm cũng như tham gia sâu vào quá trình xây dựng các cơ chế liên quan trực tiếp đến quyền lợi người lao động, tạo nền tảng ổn định lực lượng lao động trong bối cảnh nhiều biến động.
Nổi bật là chương trình nhà ở “Mái ấm Công đoàn” với mức hỗ trợ nâng lên 90 triệu đồng đối với nhà xây mới, 30 triệu đồng đối với nhà sửa chữa. Riêng năm 2025, toàn ngành đã hỗ trợ xây mới, sửa chữa 161 căn nhà với tổng kinh phí trên 12 tỷ đồng. Chính sách này đã giúp nhiều công nhân khó khăn ổn định chỗ ở, yên tâm làm việc gắn bó lâu dài với đơn vị.
Tiêu biểu như trường hợp chị Nguyễn Thị Kim Oanh, công nhân Công ty CP Than Núi Béo. Đầu năm 2026, gia đình chị đã ổn định cuộc sống trong căn nhà mới sau khi nhận hỗ trợ 90 triệu đồng từ Quỹ “Mái ấm Công đoàn”. Trước đó, chị là mẹ đơn thân, một mình nuôi ba con nhỏ trong căn nhà xuống cấp. Từ đề xuất của công đoàn cơ sở, Công đoàn TKV đã khảo sát, xét duyệt hỗ trợ, tạo điều kiện để chị vay thêm kinh phí xây dựng căn nhà hơn 300 triệu đồng. Ngôi nhà mới giúp gia đình chị giảm bớt áp lực cuộc sống, yên tâm lao động sản xuất. Chị Nguyễn Thị Kim Oanh chia sẻ: “Tôi rất phấn khởi và biết ơn ban lãnh đạo, Công đoàn Công ty đã quan tâm, hỗ trợ để mẹ con tôi có được ngôi nhà như hôm nay”.
Cùng với chính sách nhà ở, hệ thống Thỏa ước lao động tập thể của Tập đoàn bổ sung nhiều nội dung có lợi hơn so với quy định chung như tăng ngày nghỉ có hưởng lương, mở rộng chế độ nghỉ việc riêng, rút ngắn thời gian nâng bậc lương cho người lao động có thành tích. Thu nhập bình quân toàn Tập đoàn đạt khoảng 19,8 triệu đồng/người/tháng, với quy mô lao động gần 93.000 người, tạo lợi thế rõ rệt trong thu hút và giữ chân lao động.
Không dừng ở đó, Công đoàn TKV còn tham gia xây dựng các cơ chế bảo vệ thu nhập trong những tình huống rủi ro. Người lao động được tạm ứng ít nhất một tháng lương mà không phải trả lãi; được hỗ trợ bổ sung để mức hưởng chế độ ốm đau đạt tối thiểu 75% tiền lương; được đảm bảo mức lương tối thiểu ngay cả khi làm công việc giản đơn nhất. Những chính sách này tạo “lưới an sinh” vững chắc, giúp người lao động yên tâm làm việc trong môi trường nhiều biến động.
Theo ông Lê Thanh Xuân - Chủ tịch Công đoàn TKV, Công đoàn luôn xác định chăm lo cho người lao động phải xuất phát từ thực tiễn sản xuất và nhu cầu cụ thể của thợ mỏ. Mỗi chính sách ban hành đều hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống, bảo đảm an sinh và tạo sự gắn bó lâu dài của người lao động với Tập đoàn.
Công đoàn TKV cũng mở rộng hệ thống phúc lợi sang nhiều khía cạnh đời sống. Năm 2025, hàng nghìn lượt con công nhân được hỗ trợ học bổng với mức từ 5-16 triệu đồng mỗi cháu; người lao động được hỗ trợ chi phí gửi trẻ; nhiều đối tượng yếu thế được trợ cấp thường xuyên. Chính sách ưu tiên tuyển dụng con em Thợ Mỏ cũng góp phần tạo sự gắn bó bền vững giữa gia đình người lao động với ngành.
Trong môi trường lao động đặc thù, công tác chăm sóc sức khỏe được triển khai đồng bộ. Chỉ riêng quý I/2026, toàn ngành đã tổ chức khám sức khỏe cho 8.952 lượt công nhân, trong đó 3.533 lượt được khám chuyên khoa; 65 công nhân được rửa phổi tại các cơ sở y tế của Tập đoàn. Đây là những con số cho thấy sự quan tâm sát thực với đặc thù nghề nghiệp.
Khám sức khoẻ định kỳ cho thợ mỏ Công ty Than Mạo Khê
Song song với đó, các chế độ phúc lợi thường xuyên được duy trì ổn định. Trong quý I/2026, các cấp công đoàn đã thăm hỏi, hỗ trợ 16.368 lượt người lao động với tổng số tiền 24,4 tỷ đồng. Hoạt động tham quan, nghỉ mát, điều dưỡng cũng được triển khai cho hàng nghìn lượt người với kinh phí trên 21,8 tỷ đồng, góp phần nâng cao đời sống tinh thần người lao động.
Công đoàn TKV còn phát huy vai trò trong việc bảo đảm môi trường làm việc an toàn, dân chủ. Trong quý I/2026, toàn ngành tổ chức 95 cuộc đối thoại với hơn 4.100 lượt người tham gia, giải quyết 586 kiến nghị từ cơ sở. Mạng lưới 6.298 an toàn vệ sinh viên đã đưa ra hơn 15.400 kiến nghị về an toàn lao động, trong đó gần như toàn bộ được tiếp thu, xử lý kịp thời…
Từ việc tham gia xây dựng chính sách đến triển khai thực tiễn tại cơ sở, Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam đã hình thành một hệ thống chăm lo toàn diện, bao trùm cả đời sống vật chất, tinh thần và tương lai của người lao động.
